Moussa Kazim El-Huesseiny'nin Barış Konferansı Başkanına muhtırası.
173.033.48 · 1922 Νοέμβριος 28 · Γαλλική · makine üretimi, denetlenmedi
Tarama
Özgün metin (diplomatik transkripsiyon)
OCR: kontrollerden geçti · evren/qwen3-vl-30b
mis. Peut-on expliquer l'occupation de notre pays autrement que par un impérialisme à outrance et des viles expansionnistes de conquête! Nous avons cherché, par tous les moyens, à convaincre les occupants de se retirer et de nous permettre de former un gouvernement national basé sur la volonté du peuple tout en assurant de sauvegarder leurs intérêts économiques.
Jusqu'à présent, malheureusement, les rigueurs d'une administration despotique et sans contrôle continue à nous faire subir toutes les vexations possibles. Le peuple syro-palestinien gémît sous les mesures draconniennes prises, soi-disant, pour assurer l'ordre afin de faire exécuter le Mandat. Or, ce Mandat, qui n'a été inventé qu'après la guerre, contrairement à toutes les assurances données, a tellement changé de sens aujourd'hui, qu'il ne peut être expliqué que par une colonisation pure et simple.
Dans les engagements donnés aux Arabes par l'Angleterre, au nom des Alliés, aucune réserve n'était faite pour la Syrie intérieure et la Palestine qui sont livrées impitoyablement, l'une et l'autre, à la domination et, par surcroît, cette dernière, aux avidités sionistes qui menacent d'anéantir la race arabe (musulmane et chrétienne) dont la majorité écrasante est hors de toute discussion. Cette cruelle politique a fini par créer des germes de troubles et de perturbation continuelle dans ce pays saint et ordinairement tranquille.
De son côté, la France avait promis une indépendance absolue au Liban par la bouche de tous ses représentants officiels de ces derniers temps, tandis qu'aujourd'hui toutes les trois provinces qui forment la Syrie sont sous le fardeau de l'esclavage. Les règlements spéciaux de 1861 et 1864, signés par les sept grandes puissances, qui garantissaient au Liban la plus large autonomie, n'ont jamais été abolis. Comment se fait-il que le Liban autonome depuis plus de 60 ans revienne en arrière et perde aussi son autodisposition à une époque où plusieurs peuples soumis à une domination étrangère ont recouvert leur indépendance.
D'ailleurs, suivant le Pacte National d'Angora, la Turquie actuelle, qui succède à l'Empire ottoman, dont le Syrie et la Palestine faisaient partie, reconnaît aux populations de ces provinces le droit de disposer librement de leur sort.
La Syrie et la Palestine, à la suite de l'armistice, avaient proclamé leur indépendance. Le Congrès syrien qui s'était réuni à cet effet, à Damas, avait communiqué cette proclamation à tous les parlements civilisés. Au mois de mars 1920, Lord Curzon, au nom de l'Angleterre, reconnaissait ce gouvernement sous l'autorité du roi et invitait ce dernier à se présenter à la Conférence de la Paix. A l'instar de la Syrie, le Liban a proclamé, le 10 juillet, son indépendance par son Conseil administratif dûment élu et reconnu par la France même.
Malgré l'occupation, la Syrie, le Liban et la Palestine ne cessent de continuer à se considérer comme indépendants et sollicitent de vous, Monsieur le Président et Messieurs les Délégués, par un acte de justice et par l'amour de paix et de tranquillité, de reconnaitre l'indépendance de ces pays, qui seront un élément d'équilibre, de concorde et de paix.
Veuillez agréer, Excellence, l'expression de notre profond dévouement et de notre haute considération.
Le Chef de la Délégation syro-palestinienne :
MOUSSA KAZIM EL-HUESSEINY
Lausanne, 28 November 1922.
His Excellency The President of the Peace Conference
LAUSANNE
Your Excellency,
Ever since the occupation of Syria and Palestine by France and England four years ago we have had the honour of submitting several memoranda soliciting the goodwill of the Great Powers who, contrary to all engagements, to all promise and to all the natural rights of peoples, have occupied our unfortunate countries. It is with the object of protesting against these occupations that we came to all the conferences which were convoked for the establishment of world-peace, and to all the conferences of the League of Nations, in order that we may submit our just claims for the promised independence.
Sir, we would ask you on what principle is the occupation, which has already lasted four years, based? How can one justify this colonisation which is disguised under the name of Mandate?
Did not Great Britain solemnly engage herself in 1915 in the name of the Allies and through Sir Henry Mac Mahon in Egypt to grant the Arabs complete independence without cut any restrictions? Did not France and England proclaim on the 8th November 1918, their formal intentions of giving to Syria and to Palestine the right to be masters of their destiny by deriving their power from the wills of their own peoples?
Syria, the Lebanon and Palestine, forming part of the Arab territory, claim their independence, basing this claim on their natural rights, on the treaties and engagements that exist between them and the Allies and on the non-existence of the Treaty of Sèvres on which the Powers base their right of occupation. Since this Treaty is no more, the Mandates too should no more exist. We now go back to the time of the Armistice armed with our engagements with England and the declarations of the Allies and the occupying Powers.
Gentlemen,
Palestine, Syria and the Lebanon are on the edge of a volcano. Since the occupation there has been bloodshed, suffering and lack of public security.
No lasting peace can be established if these countries do not receive satisfaction. The Allies are always finding excuses for occupying enemy territory. Can we explain the occupation of our country by anything but outrageous imperialism and love of expansion? We have used every argument to induce the occupying Powers to withdraw and to
Damgalar ve notlar
- stamp ΜΠΗ/Βενάκη bottom right
- archival Υπόμνημα του Moussa Kazim El-Huesseiny προς τον Πρόεδρο του Συνεδρίου της Ειρήνης. top right
- archival Date: 1922 Νοέμβριος 28 top right
- archival Document language (catalogue): Γαλλική top right
- archival Type: Υπόμνημα top right
- archival Archivist's abstract: Υπόμνημα της Συρο-παλαιστινιακής αποστολής, όπου εκφράζονται παράπονα για την επί τέσσερα χρόνια κατοχή των χωρών τους από τις Μεγάλες Δυνάμεις. top right
Dimotiki Yunanca
Henüz yok.
Türkçe
Memleketimizin işgali, aşırı bir emperyalizmden ve alçakça yayılmacı fetih emellerinden başka bir şeyle açıklanabilir mi! İşgalcileri çekilmeye ve halkın iradesine dayanan millî bir hükümet kurmamıza izin vermeye her yolla ikna etmeye çalıştık. Bunu yaparken onların iktisadi çıkarlarını koruyacağımıza da güvence verdik.
Ne yazık ki şimdiye kadar, despotik ve denetimsiz bir idarenin sertlikleri bize mümkün olan her türlü eziyeti çektirmeye devam etmektedir. Suriye-Filistin halkı, güya Manda'nın uygulanmasını sağlamak için asayişi temin amacıyla alınan acımasız tedbirler altında inlemektedir. Oysa bu Manda, verilen bütün teminatlara aykırı olarak ancak savaştan sonra icat edilmiştir. Bugün anlamını o derece değiştirmiştir ki, düpedüz bir sömürgecilikten başka bir şeyle açıklanamaz.
İngiltere'nin Müttefikler adına Araplara verdiği taahhütlerde iç Suriye ve Filistin için hiçbir çekince konmamıştı. Buna rağmen her ikisi de acımasızca tahakküme terk edilmiştir. Üstelik Filistin, Arap ırkını (Müslüman ve Hristiyan) yok etmekle tehdit eden Siyonist hırslara da teslim edilmiştir; oysa bu ırkın ezici çoğunlukta olduğu tartışma götürmez. Bu zalim siyaset, normalde sakin olan bu kutsal memlekette nihayet karışıklık ve sürekli huzursuzluk tohumları yaratmıştır.
Fransa da kendi tarafından, son zamanlardaki bütün resmî temsilcilerinin ağzından Lübnan'a mutlak bir istiklal vaat etmişti. Oysa bugün Suriye'yi oluşturan üç vilayetin üçü de esaret yükü altındadır. 1861 ve 1864 tarihli özel nizamnameler yedi büyük devlet tarafından imzalanmıştır ve Lübnan'a en geniş özerkliği güvence altına almaktadır; bu nizamnameler hiçbir zaman ilga edilmemiştir. Yabancı tahakküme tabi birçok millet bu dönemde istiklallerini yeniden kazanmıştır. Böyle bir dönemde 60 yılı aşkın süredir özerk olan Lübnan'ın geriye gitmesi ve kendi kaderini tayin hakkını da kaybetmesi nasıl olur?
Kaldı ki Suriye ve Filistin'in de içinde bulunduğu Osmanlı İmparatorluğu'nun halefi olan bugünkü Türkiye, Angora Millî Misakı uyarınca bu vilayetlerin halklarına kendi kaderlerini serbestçe tayin etme hakkını tanımaktadır.
Suriye ve Filistin, mütarekenin ardından istiklallerini ilan etmişlerdi. Bu amaçla Şam'da toplanmış olan Suriye Kongresi bu ilanı bütün medeni parlamentolara bildirmişti. Mart 1920'de Lord Curzon, İngiltere adına, bu hükümeti kralın otoritesi altında tanımış ve kralı Barış Konferansı'na katılmaya davet etmişti. Suriye gibi Lübnan da 10 Temmuz'da istiklalini ilan etmiştir. Bu ilanı, usulüne uygun olarak seçilmiş ve bizzat Fransa tarafından tanınmış olan İdare Meclisi yapmıştır.
İşgale rağmen Suriye, Lübnan ve Filistin kendilerini bağımsız saymaya devam etmektedirler. Sayın Başkan ve Sayın Delegeler, bir adalet eylemi olarak ve barış ile huzur sevgisiyle bu memleketlerin istiklalini tanımanızı sizden talep etmektedirler. Bu memleketler bir denge, ahenk ve barış unsuru olacaktır.
Ekselansları, derin bağlılığımızın ve yüksek saygılarımızın kabulünü rica ederiz.
Suriye-Filistin Heyeti Başkanı:
MOUSSA KAZIM EL-HUESSEINY
Lozan, 28 Kasım 1922.
Barış Konferansı Başkanı Ekselanslarına
LOZAN
Ekselansları,
Dört yıl önce Suriye ve Filistin'in Fransa ve İngiltere tarafından işgalinden bu yana birçok muhtıra sunma şerefine nail olduk. Bu muhtıralarda, bütün taahhütlere, bütün vaatlere ve milletlerin bütün tabii haklarına aykırı olarak bahtsız memleketlerimizi işgal etmiş olan Büyük Devletlerin lütufkârlığını talep ettik. Bu işgalleri protesto etmek amacıyla dünya barışının tesisi için toplanan bütün konferanslara ve Milletler Cemiyeti'nin bütün konferanslarına geldik. Amacımız, vaat edilen istiklale ilişkin haklı taleplerimizi sunabilmekti.
Efendim, şimdiden dört yıldır süren işgalin hangi ilkeye dayandığını size sormak isteriz. Manda adı altında gizlenen bu sömürgeleştirme nasıl haklı gösterilebilir?
Büyük Britanya 1915'te Müttefikler adına ve Mısır'daki Sir Henry Mac Mahon aracılığıyla, Araplara hiçbir kısıtlama olmaksızın tam istiklal vermeyi ciddi olarak taahhüt etmemiş miydi? Fransa ve İngiltere 8 Kasım 1918'de kesin niyetlerini ilan etmemişler miydi? Bu niyet, Suriye'ye ve Filistin'e iktidarlarını kendi halklarının iradesinden alarak kaderlerine hâkim olma hakkını vermekti.
Arap topraklarının bir parçasını oluşturan Suriye, Lübnan ve Filistin istiklallerini talep etmektedirler. Bu talebi tabii haklarına ve kendileriyle Müttefikler arasında mevcut olan antlaşmalara ve taahhütlere dayandırmaktadırlar. Talebin bir diğer dayanağı da Sevr Antlaşması'nın mevcut olmayışıdır; Devletler işgal haklarını bu antlaşmaya dayandırmaktadırlar. Bu Antlaşma artık var olmadığına göre, Mandalar da artık var olmamalıdır. Şimdi İngiltere ile olan taahhütlerimiz ile Müttefiklerin ve işgalci Devletlerin beyanlarıyla donanmış olarak Mütareke zamanına geri dönüyoruz.
Beyefendiler,
Filistin, Suriye ve Lübnan bir yanardağın kenarındadır. İşgalden bu yana kan dökülmekte, ıstırap çekilmekte ve kamu güvenliği bulunmamaktadır.
Bu memleketler tatmin edilmedikçe hiçbir kalıcı barış tesis edilemez. Müttefikler düşman topraklarını işgal etmek için her zaman bahaneler bulmaktadırlar. Memleketimizin işgalini aşırı emperyalizmden ve yayılma sevgisinden başka bir şeyle açıklayabilir miyiz? Her türlü delili kullanarak işgalci Devletleri çekilmeye ve
İngilizce
Henüz yok.