Επιστολή προς τον Ε.Βενιζέλο σχετικά με τη ναυπήγηση αντιτορπιλλικών.

με τόσο μεγάλη φήμη στο αγγλικό Ναυαρχείο, ώστε ο «Managing Director» του, πρώην αξιωματικός του ναυτικού, καλείται συχνά από το Υπουργείο να δώσει τη γνώμη του εκ μέρους των βρετανών ναυπηγών, υπογραμμίζει όλη την αξία της, η οποία ισοδυναμεί με σχεδόν βεβαιότητα επιτυχίας απέναντι στη χιλιανή Κυβέρνηση· διότι ο κ. Carnet περιμένει πως μια παραγγελία από την Κυβέρνησή σας θα ήταν υπό τον όρο της ανταλλαγής, που είναι το μόνο μέσο για την Ελλάδα να προμηθευτεί προς το παρόν πλοία αμέσως έτοιμα. Αγνοώ ποιες μπορεί να είναι οι αξιώσεις της χιλιανής Κυβέρνησης, και όσο δεν γίνεται επίσημη ενέργεια, είναι δύσκολο να εικάσει κανείς ποια θα είναι η σημασία και οι λεπτομέρειές τους. Δεν πιστεύετε όμως, κύριε Πρόεδρε x του Υπουργικού Συμβουλίου, ότι η απόπειρα αυτή αξίζει να γίνει; Υπό τις συνθήκες που την περιβάλλουν, η ενέργεια αυτή δεν μπορεί να προκαλέσει κανένα κίνδυνο βλάβης ούτε δυσχέρεια στην Κυβέρνησή σας, αφού πρόκειται για έναν κατασκευαστή, που έχει 2 παραγγελίες από 2 Κράτη και που προτείνει σε εκείνο από τα δύο που έχει την προτεραιότητα και βιάζεται λιγότερο να παραχωρήσει τη σειρά του στο άλλο. Δεν θα επιχειρήσω να εγκωμιάσω αυτά τα πλοία: η ποιότητα της πρώτης ύλης και της εργασίας, η ισχύς του οπλισμού τους, όπως αποδεικνύουν οι συνημμένες προδιαγραφές, κάνουν αυτά τα 2 αντιτορπιλικά αληθινά μικρά καταδρομικά, προικισμένα με ταχύτητα που υπερβαίνει τους 31 κόμβους. Πράγματι, εκτός από ένα μόνο αντιτορπιλικό του αγγλικού ναυτικού, το Swift, είναι τα ισχυρότερα αντιτορπιλικά που υπάρχουν σήμερα στον κόσμο. Άλλωστε το ελληνικό Ναυαρχείο δεν μπορεί παρά να επιβεβαιώσει τα λεγόμενά μου. Θα μπορεί να τροποποιήσει κατά την κρίση του τη θέση και το διαμέτρημα των τορπιλικών αυλών. Επειδή τα πλοία αυτά είναι από κάθε άποψη πανομοιότυπα με το πρώτο τορπιλικό που έχει ήδη παραδοθεί και καθελκυστεί στη Χιλή εδώ και αρκετούς μήνες, είναι πολύ εύκολο να προχωρήσει κατά 4 έως 5 εβδομάδες η ημερομηνία παράδοσης, που είχε αρχικά οριστεί για τον Σεπτέμβριο, μειώνοντας τη διάρκεια ορισμένων δοκιμών και καταργώντας διακοσμητικές λεπτομέρειες που δεν προσθέτουν τίποτα στην πολεμική και ναυτική αξία τους.

— ki bu firma, İngiliz Amirallik dairesi nezdinde öyle bir üne sahiptir ki “Managing Director”ü (Genel Müdür), eski bir deniz subayı olup, İngiliz gemi inşaatçıları adına görüş bildirmek üzere Bakanlıkça sık sık çağrılmaktadır — bütün değerini ortaya koyar ve Şili Hükûmeti nezdinde başarının hemen hemen kesin olması anlamına gelir; zira Bay Carnet, Hükûmetinizce verilecek bir siparişin değişime bağlı olacağını gayet iyi öngörmektedir; Yunanistan'ın şu anda derhal hazır gemi edinebilmesinin tek yolu budur. Şili Hükûmeti'nin ne gibi taleplerde bulunacağını bilmiyorum; resmî bir girişimde bulunulmadıkça bunların önemini ve şartlarını tahmin etmek güç. Ancak, Sayın Başbakan x, bu girişimin denenmeye değer olduğunu düşünmüyor musunuz? Çevreleyen koşullar içinde bu girişim, Hükûmetinize hiçbir zarar veya sıkıntı riski doğuramaz; çünkü iki Devletten birer siparişi, yani toplam 2 siparişi bulunan bir inşaatçı, bu ikisinden, önceliğe sahip olanı ve daha az acelesi olanı, sırasını diğerine bırakmaya davet etmektedir. Bu gemileri övmeye girişmeyeceğim: ekli şartnamelerin de kanıtladığı üzere, ham maddenin ve işçiliğin niteliği ile silahlanmanın gücü, bu 2 muhribi 31 knotu aşan bir sürate sahip gerçek küçük kruvazörler hâline getirmektedir. Nitekim İngiliz donanmasının tek bir muhribi, Swift, dışında, bugün dünyada mevcut olan en güçlü muhripler bunlardır. Ayrıca Yunan Amirallik dairesi sözlerimi ancak doğrulayabilir. Torpido kovanlarının yerini ve çapını dilediği gibi değiştirtebilecektir. Bu gemiler, birkaç aydır Şili'ye teslim edilmiş ve denize indirilmiş olan ilk torpido muhribiyle her bakımdan özdeş olduğundan, başlangıçta Eylül olarak belirlenen teslim tarihini, bazı denemelerin süresini kısaltarak ve savaş ve denizcilik değerlerine hiçbir katkı yapmayan ayrıntı süslemelerini kaldırarak 4 ila 5 hafta öne almak çok kolaydır.

of such standing with the English Admiralty that its “Managing Director”, a former naval officer, is often called upon by the Ministry to give his opinion for the British shipbuilders, underlines its whole value, which amounts to almost certain success with the Chilean Government; for Mr Carnet fully expects that an order placed by your Government would be conditional upon the exchange, the only means for Greece at present to obtain vessels immediately ready. I do not know what the claims of the Chilean Government may be, and as long as no official approach has been attempted, it is difficult to conjecture what their importance and terms may be. But do you not think, Mr President x of the Council, that this attempt deserves to be made? In the conditions surrounding it, this approach cannot present any risk of prejudice or trouble to your Government, since it is a builder, having 2 orders from 2 States, who proposes to the one of the two that has priority and is less pressed, to yield its turn to the other. I shall not undertake to praise these vessels: the quality of the raw material and of the workmanship, the power of their armament, as the enclosed specifications prove, make these 2 destroyers veritable small cruisers endowed with a speed exceeding 31 knots. In fact, apart from a single destroyer of the English navy, the Swift, they are the most powerful destroyers existing in the world at this date. Moreover, the Greek Admiralty can only confirm my statements. It will be able to have the position and the calibre of the torpedo tubes modified as it sees fit. As these vessels are in all respects identical to the first torpedo[-boat] already delivered and launched in Chile several months ago, it is very easy to bring forward by 4 to 5 weeks the delivery date, at first fixed for September, by shortening the duration of certain trials, and by omitting embellishments of detail which add nothing to their warlike and seafaring value.