Τηλεγράφημα του Α.Στεργιάδη προς την Ελληνική Αποστολή σχετικά με τις εργασίες της συμμαχικής ανακριτικής επιτροπής.
173.023.067 · <1919> Σεπτέμβριος 11 · Ελληνική · παραγωγή μηχανής, χωρίς έλεγχο
Σάρωση
Πρωτότυπο κείμενο (διπλωματική μεταγραφή)
OCR: πέρασε τους ελέγχους · evren/qwen3-vl-30b
173/67
Κρυπτογράφημα
Η.Ελληνικήν Άποστολήν.
Σρύρνη 11 Σεπτ. ώρ. 9.
Πριντον Εξ 'Αιδινίου τηλ/ρα συν/χου Μαζαράκη διά κ. Πρόεδρον Κυβερνήσεως
δέν διεβίβασα διόρι εθεώρησα πρόωρον πάσαν κρίσιν περί πορίσματος
διά συμμαχικής ἀνακριτικῆς ἐπιτροπῆς. Τοῦτο κατέστησα γνωστόν
συν/χην Μαζαράκην οστις ἀπεδέχθη. Διαβιβάζω σήμερον. Ξρ αὐτοῦ τηλ/ρα
ἐξ 'Αιδινίου χρονολ. 27 Αὐγ. διά κ. Πρόεδρον ἔχον ὡς ἐξῆς. "Ἀναφέρω
ὅτι διασυμμαχική ἐπιτροπή πρίν ἀφοχθῆ ἐνταῦθα ἦτο προφανῶς προκατει-
λημμένη ἐξ ἐκθέσεων ἄγγλου ἐφέδρου ἀξιωματικοῦ Χόνδερ, καλογραιῶν
γαλλικῆς ἐνταῦθα μονῆς καί τούρκων ὅτι θύματα ἦσαν τούρκοι καί σφαγεῖς
ἐλληνες· φρονῶ ὅτι ἄρχικαί ἀντιλήψεις ἐπιτροπῆς μετεβλήθησαν ἐξ αὐτο-
ψίας ὁλικῆς καταστροφῆς ἔλλην· συνοικίας καί δρατῶν εἰσέτι πτωράτων
ἐλλήνων καί ἐκ τῆς ἐξηγήσεως _ὅτι πυρκαϊᾶ μέρους ὤθωραν. συνοικίας
ἐγένετο κατόπιν πυροβολισμῶν κατά ἔλλην. στρατοῦ ἐξ οἰκίων τούρκων
διαρκούσης μάχης καί κατόπιν εἰσβολῆς ἐπάκτων. Γάλλος στρατηγός δ'
εὔρύτερον καί ἀπροκαλύπτως μελετήσας πράγματα ἐξεφράσθη ὅτι οἰοσδή-
ποτε στρατός ὤφειλε ἐν ἀμύνῃ λάβῃ μέτρα ἔστω καί αἱ πυρκαλῶν κέντρα
ἀντιστάσεως. Ἐπίσης γάλλος στρατηγός ὤμολόγησε ψεῦδος ἐκθέσεως καλο-
γραιῶν γαλλ. μονῆς ὅχι γαλλέδων ἀποδειχθέν καί ἐξ ἀνακρίσεως καθορι-
σμοῦ/κυρματίας. Ἐπίσης ἀπεδείχθη ἀνακριβῆς κατηγορία εἰς ἤν ἐπιτροπῇ
ἀπέδειξε σημασίαν περί σφαγῆς ὑπό ἔλλ. στρατοῦ ὁμήρων τούρκων κατά ὑπο-
χώρησιν Ναζλῆ. Αὐτόπται μάρτυρες ἐβεβαίωσαν ὅτι πρόκειται περὶ ὑποβλ-
κων τούρκων φυλακισμένων οὔς ὑποχωρῶν παρέλαβεν ἐξ ὧν ἄλλοι μὲν ἐφο-
νεύθησαν κατά προσβολὴν ὑποχωροῦντος στρατοῦ ὑπό ἀπάκτων τούρκων εἰς
θέσειν Κιόσκι ἄλλοι δέ διεφυγαν ἐὑρισκόμενοι σήμερον Ναζλῆ ὧν ὀνομαστι-
κόα κατάλογος ὑπεβλήθη. Ἐπίσης κατετέθη ὅτι τουρκαλβανοί ὀνομαστικῶς
καθορισθέντες ἀνεγνωρίσθησαν μὲ στολὴν Ζεϊμπένων. Ἐναγκάσθηνα προσβάλ-
λω ὤρμο κύρος ἄγγλου ἐφέδρου ἀξιωματικοῦ Χόνδερες τέως μικρουπαλληλίου
ἐνταῦθε ἐργαστασίου δστις ἐπέδειξε ἐπαίσχυντον διαγωγὴν ἕνα οὔτω μὴ
ἀφήσῃ ἐπιτροπὴν ὑπό ἐντύπωσιν καταθέσεως τούτου δστις ἦτο μόνος ἐνταῦ-
θα παρὼν ζένος ἀξιωματικός καί οὐτίνος ἡμαρτυρία ἐγέννησε κυρίως πρώ-
Σφραγίδες και σημειώσεις
- archival 173/67 top left
- archival κ. 100 'Αρ. 632 top left
- letterhead Κρυπτογράφημα Η.Ελληνικήν Άποστολήν. Σρύρνη 11 Σεπτ. ώρ. 9. top center
- handwritten_note Πριντον Εξ 'Αιδινίου τηλ/ρα συν/χου Μαζαράκη διά κ. Πρόεδρον Κυβερνήσεως top left
- stamp ΜΠΗ/Benaki bottom right
Δημοτική
Δεν υπάρχει ακόμη.
Τουρκικά
173/67
Şifreli telgraf
Yunan Heyetine.
İzmir (Smyrna) 11 Eyl[ül], saat 9.
Albay Mazarakis'in Aydın'dan Sayın Hükümet Başkanı'na hitaben gönderdiği önceki telgrafı iletmedim, çünkü müttefik soruşturma komisyonunun vargısı hakkında her türlü yargıyı erken saydım. Bunu Albay Mazarakis'e bildirdim; o da kabul etti. Bugün onun Aydın'dan 27 Ağu[stos] tarihli, Sayın Başkan'a hitaben gönderdiği diğer telgrafını iletiyorum; şöyledir: "Arz ederim ki müttefiklerarası komisyon buraya gelmeden önce, İngiliz yedek subayı Honder'in, buradaki Fransız manastırının rahibelerinin ve Türklerin raporları yüzünden kurbanların Türkler, katliamcıların ise Yunanlılar olduğu yönünde açıkça önyargılıydı. Kanaatimce komisyonun ilk görüşleri, Yunan mahallesinin tamamen yıkılmış olduğunu ve hâlâ görülebilen Yunanlı cesetlerini yerinde görmesiyle, ayrıca Osm[anlı] mahallesinin bir kısmındaki yangının, çatışma sürerken Türk evlerinden Yunan ordusuna ateş açılması ve düzensizlerin baskını üzerine çıktığı yolundaki açıklamayla değişmiştir. Meseleleri daha geniş ve açık bir biçimde inceleyen Fransız generali de, herhangi bir ordunun savunma hâlinde, direniş merkezlerini ateşe vermek pahasına bile olsa, önlem almak zorunda olduğunu ifade etmiştir. Yine Fransız generali, Fransız manastırının rahibelerinin (Fransız uyruklu olmayan rahibelerin) raporunun, ayrıca [başrahibenin?] sorgusundan da anlaşıldığı üzere, yalan olduğunu kabul etmiştir. Aynı şekilde, komisyonun önem atfettiği, Nazilli'den geri çekilme sırasında Türk rehinelerin Yunan ordusu tarafından katledildiği yolundaki suçlamanın da doğru olmadığı kanıtlanmıştır. Görgü tanıkları, söz konusu olanların geri çekilen [ordunun] yanına aldığı tutuklu Türk sanıklar olduğunu doğrulamışlardır; bunlardan bir kısmı, geri çekilen orduya Köşk mevkiinde Türk düzensizleri tarafından yapılan saldırı sırasında öldürülmüş, diğerleri ise kaçmış olup bugün Nazilli'de bulunmaktadırlar; bunların isim listesi sunulmuştur. Yine, isimleri tespit edilen Türk-Arnavutların Zeybek kıyafeti içinde teşhis edildikleri ifade edilmiştir. Buradaki bir fabrikanın eski küçük memuru olup utanç verici bir tutum sergilemiş olan İngiliz yedek subayı Honder'in itibarını [tümüyle?] sarsmak zorunda kaldım; böylece komisyonu, burada bulunan tek yabancı subay olan ve tanıklığı Aydın hakkında yabancıların ilk kanaatini başlıca oluşturan bu kişinin ifadesinin etkisi altında bırakmamak istedim.
Αγγλικά
Δεν υπάρχει ακόμη.