Υπόμνημα του Γαργαλίδη σχετικά με τα Στενά του Ελλησπόντου και του Βοσπόρου.

173/434 3511 ΑΝΤΙΓΡΑΦΟΝ Τό πρόβλημα τῶν Στενῶν τοῦ Ἑλλησπόντου καὶ τοῦ Βοσπόρου καὶ ἡ ῥιζικὴ αὐτοῦ λύσις. 1ον) ἡ Ἀγγλία ἔχει ἀδιάφορο ἀπόλυτον ἀνάγκην τῆς ἐξασφαλίσεως τῆς ἐλευθέρας εἰς τὰ πλοῖα τῆς διαβάσεως.- α) Τοῦ στενοῦ τοῦ Ἑλλησπόντου β) Τοῦ στενοῦ τοῦ Βοσπόρου. ΑΙ )Στενόν Ἑλλησπόντου. Διά νά ἐξασφαλίσῃ τὴν οὐδεμίαν διάβασιν τοῦ στενοῦ τοῦ Ἑλλησπόντου πρέπει νά κατέχῃ. α) Τὴν Χερσόνησον τῆς Καλλιπόλεως β) Τὴν Ἀσιατικὴν Ἀκτὴν ἀπὸ τοῦ ξεναντὶ ταῆς Τενέδου ὄψους μέχρι τῆς Μαρὰ Καραμπίλας τουλάχιστον (ἀκρωτ.Καρά Μπουροῦν).- 'Εάν κατέχῃ μόνον τὴν Χερσόνησον τῆς Καλλιπόλεως ἢ διάβασις τοῦ 'Ἑλλησπόντου δέν θά εἶναι ἐξασφαλισμένη,λόγῳ τοῦ μεγάλου μήκους τοῦ στενοῦ τούτου,(80 χιλ.).καὶ τοῦ μικροῦ πλάτους αὐτοῦ (2-6 χιλ.).- Τό μέγα μῆκος ἐπιβάλλει τόν ἐπὶ πολλάς ὥρας πλοῦν τῶν πλοίων ἐντός τοῦ στενοῦ.- Τό μικρόν πλάτος ἐπιτρέπει νά βάλλωνται τά ἐν τῷ στενῷ ἀποῦ τὰ πλέοντα πλοῖα ἀσφαλῶς καθ᾽ὅλον τόν πολύωρον αὐτῶν πλοῦν ἀπὸ τῆς Ἀσιατικῆς ἀκτῆς ἐάν αὕτη εἶναι ἐχθρική καὶ καθιστᾶ σχεδόν ἀδύνατον τὴν διάβα- σιν αὐτῶν. 'Ἐντεῦθεν τό ἐνδιαφέρον τῆς Ἀγγλίας διά τὴν ὀπ'αὐτῆς κατοχὴν ἢ τὴν οὐδετεροποίησιν τῆς ὡς ἄνω Ἀσιατικῆς ἀκτῆς καὶ αἱ ὀποχυρήσεις της εἰς τὰς Τουρκικάς ἰδιοτροπίας. 'Ἐπίσης ὅμως ἢ ὑπό τῆς Ἀγγλίας κατοχὴ ἢ ἡ ὀὐδετερο- ποίησις τῆς Ἀσιατικῆς ἀκτῆς δέν φαίνεται ὅτι δύναται νά ἐξασφαλι- σθῇ ἀπάρχη νά προστρέξωμεν εἰς ἄλλην δυνατὴν τοῦ προβλήματος τοῦτου λύσιν.