Venizelos Archive — PilotSearch "Αγγλία", page 22: 25 documents
ELTREN

⚠ Machine-generated, not reviewed. Transcriptions and translations may contain errors; always compare with the original scan.

Σημείωμα του Σ. Βενιζέλου σχετικά με τη συζήτηση που είχε με τον Άγγλο επιτετραμμένο Warner και τον Κ. Ρέντη για το ζήτημα της παραίτησης του Γ. Παπανδρέου από τη θέση του πρωθυπουργού.

226.06.251 · <1944 Αύγουστος 8> · Ελληνική · machine-generated, not reviewed

Archivist's abstract & metadata
Title (el)
Σημείωμα του Σ. Βενιζέλου σχετικά με τη συζήτηση που είχε με τον Άγγλο επιτετραμμένο Warner και τον Κ. Ρέντη για το ζήτημα της παραίτησης του Γ. Παπανδρέου από τη θέση του πρωθυπουργού.
Archivist's abstract
Αναφέρεται στη συνάντησή του με τον Warner κατά την οποία ο Άγγλος επιτετραμμένος του μετέφερε την αντίθεση του Eden στην παραίτηση του Παπανδρέου και την παράκλησή του να μη διασπαστεί το εθνικό μέτωπο. Επίσης, αναφέρεται στην απάντηση που τόσο ο ίδιος όσο και συμπαρευρισκόμενος Ρέντης του απηύθυναν διευκρινίζοντας ότι δεν είχαν πρόβλημα με τον πρωθυπουργό αλλά ότι θεωρούσαν σημαντικότερη τη συμφιλίωση και την αποφυγή του εμφυλίου σπαραγμού από τη διατήρηση του Παπανδρέου στη θέση του. Τέλος, εκφράζεται η άποψη ότι η Αγγλία έδινε την εντύπωση πως η πολιτική της γινόταν μόνο με τον Παπανδρέου, ότι ο πρωθυπουργός ασκούσε προσωπική πολιτική καθώς και ότι οι ευθύνες που είχε ο Βενιζέλος έναντι του έθνους ήταν πολύ μεγαλύτερες από αυτές του Παπανδρέου πιστεύοντας ότι η παραμονή τους στην κυβέρνηση δεν εξυπηρετούσε πλέον κανένα σκοπό.
Document type
Σημείωμα
Original/copy
Αντίγραφο
Senders
Βενιζέλος Σοφοκλής Αντιπρόεδρος της Ελληνικής Κυβέρνησης Μέσης Ανατολής
Mentioned
Βενιζέλος Σοφοκλής Ελευθ. 1894-1964 · Eden Anthony Υπουργός Εξωτερικών της Βρετανίας 1897-1977 · Παπανδρέου Γεώργιος Πρωθυπουργός της Ελληνικής Κυβέρνησης της Μέσης Ανατολής · Ρέντης Κωνσταντίνος Υπουργός Άνευ Χαρτοφυλακείου · Warner E.R. Επιτετραμμένος της Αγγλίας · Ελεύθερη Ελληνική Κυβέρνηση Καΐρου
Keywords
Ελληνικός εμφύλιος πόλεμος · Κυβέρνηση Γεωργίου Παπανδρέου 1944 · Συμφιλίωση · Παραίτηση Γ. Παπανδρέου (1944)
Subjects
Εθνική Συνείδηση · Κυβέρνηση Μέση Ανατολή · Κυβέρνηση Παραίτηση
Source
https://venizelosarchives.gr/show/90143 · Europeana
Licence
http://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/ · Accessed 2026-11-09

Scan

226.06.251 p. 1

Original text (diplomatic transcription)

OCR: needs review · evren/qwen3-vl-30b · Agreement of two readings 0.92

Διημερία μ. Δωρούχι Βενιζέλου ποι Κ. Ρέντη 826/6/251 Νο25 Ο κ. Warner με έπεσκέφθη τήν 8ην Αύγούστου εις τάς 5 μ.μ. εις τό Ξενο- δοχείον μου παρουσία καί τοῦ κ. Ρέντη, διά νά μᾶς ἀνακοινώση ἐκ μέρους τοῦ κ. Eden ὅτι ἡ Ἀγγλική Κυβέρνησις δέν δέχεται τήν, παραίτησιν τοῦ κ. Πα- πανδρέου καί νά μᾶς παρακαλέση νά μήν διασπάσωμεν τό Ἐθνικόν Μέτωπον.- Ἀπαντήσαμεν ὅτι τίποτα δέν μᾶς χωρίζει ἀπό τόν κ. Παπανδρέου ὡς πρός τήν ὁριζθεῖσαν Πολιτικήν, ἀλλ’ ὅτι ἔφ’ ὅσον μέχρι σήμερον ἡκολουθήθη Πολι- τική συμφιλίωσεως πρός τό ΕΑΜ καθ’ ὑπόδειξιν Ἀγγλίας δέν ἐπιτρέπεται εἰς ἡ- μᾶς νά ὀθήσωμεν τήν Χώραν εἰς ἕνα ἐμφύλιον πόλεμον δι’ ἔν ζήτημα καθαρῶς προ- σωπικοῦ ἄν καί συμφωνοῦμεν ὅτι ἡ ἀπαίτησις τοῦ ΕΑΜ ἀποτελεῖ καθαράν πρόφασιν.- Μᾶς ἠρώτησεν τότε ἐάν νομίζομεν ὅτι διά τῆς ὑποχωρήσεως καί σ’ αὖ- τό τό σημεῖον θά ἀπεφεύγετο ὁ ἐμφύλιος Πόλεμος; τοῦ ἀπαντήσαμεν ὅτι πρό τοῦ τεραστίου κινδύνου, ὁφείλομεν νά τό δοκιμάσωμεν, ἐφ’ ὅσον ἄλλωστε ἡ ἀσκηθεῖσα μέχρι σήμερον πολιτική ἐτείνε σ’ αὐτό, καί ἡ ρήξις ἐπέρχεται καθ’ ἡν στιγμήν φθάνομεν εἰς τήν συνεννόησιν.- Τοῦ προσέθεσα, ὅτι διδετέκτην ἐντύπωσιν ὅτι ἡ πολιτική τῆς Ἀγγλίας γίνεται μόνο νον ἐν τῷ προσώπῳ τοῦ κ. Παπανδρέου καίτοι αἱ εἴδοναι μου ἀπέναντι τοῦ Ἐθνος εἶναι πολύ μεγαλύτεραι ἀπό τάς τοῦ κ. Π., καί ὅτι ἡ παραμονή μας ἐν τῇ Κυβερνή- σει δέν ἐξυπηρετεῖ οὐδένα ἀπολύτως σκοπόν ἐφ’ ὅσον τό πρόσωπον τοῦ Πρωθυπουργοῦ εἶναι ἰερόν καί ἀπαραβίαστον καί κατά συνέπειαν ὁφείλομεν νά ὑποχωροῦμεν εἰς πᾶσαν μέ αὐτόν διαφωνίαν μου.- Τελευτῶν τοῦ εἶπα ὅτι αὐταί εἶναι αἱ σκέψεις μας, ἀλλ’ ὅτι τελικὴ ἀπάντησις θά τοῦ ἐδίδετο τήν ἐπομένην ἀφοῦ συνεννοηθάμεν καί μέ τόν κ. Μυλωνᾶν ὅστις θά ἐφθανε τήν ἰδίαν ἐσπέραν.- Ὁ κ. Ρέντης ἔξεδεσε τήν ἀποψιν ὅτι μία Κυβέρνησις Ἐθνικῆς Ἐνώσεως εἶναι ἀπ- ρόσωπος καί συνεπῶς καί ἡ μεταβολή καί εἰς τό πρόσωπον τοῦ Προέδρου δέν θά ἐπρ- πρεπε νά θεωρηθῇ ὡς θίγουσα τήν ὑπόστασιν τῆς τοιαύτης Κυβερνήσεως καί εἶπε δ- τι,Πάντας μία ὑπερβολική ἐξαρτίς τοῦ Προέδρου κ. Παπανδρέου τείνει νά προσδώ- ση εἰς τήν Κυβέρνησιν χαρακτῆρα προσωπικόν ἄν μή καί κάτι περισσότερον νά με- ταβάλη δηλαδή τόν κ. Παπανδρέου εἰς ἕνα εἶδος “ Καγγελαρίου Αὐτοκρατορίας”… Μεῖς,προσέθεσαν ὅ κ. Ρέντης, δέν θά εἰχομεν ἀντίρρησιν εἰς τήν ὑπαρξιν προσωπικῆς Κυβερνήσεως κ. Παπανδρέου. Ἀλλά προσωπικῶς δι’ ὅ,τι μέ ἀφορά ἔχω ἐντολήν τῶν ἐν Ἑλλάδι Φιλελευθέρων νά μήν μετάσχω προσωπικῆς Κυβερνήσεως, Ἐν τέλει ἐπεφυλάχθη νά συζητήση μετά τῶν ἄλλων συναδέλφων τό θέμα καί νά ἀπαντήση.

Stamps and notes

  • handwritten_note Διημερία μ. Δωρούχι Βενιζέλου ποι Κ. Ρέντη top
  • handwritten_note 826/6/251 top-right
  • handwritten_note Νο25 top-right
  • handwritten_note Ο κ. Warner με έπεσκέφθη τήν 8ην Αύγούστου εις τάς 5 μ.μ. εις τό Ξενο- δοχείον μου παρουσία καί τοῦ κ. Ρέντη, διά νά μᾶς ἀνακοινώση ἐκ μέρους τοῦ κ. Eden ὅτι ἡ Ἀγγλική Κυβέρνησις δέν δέχεται τήν, παραίτησιν τοῦ κ. Πα- πανδρέου καί νά μᾶς παρακαλέση νά μήν διασπάσωμεν τό Ἐθνικόν Μέτωπον.- Ἀπαντήσαμεν ὅτι τίποτα δέν μᾶς χωρίζει ἀπό τόν κ. Παπανδρέου ὡς πρός τήν ὁριζθεῖσαν Πολιτικήν, ἀλλ’ ὅτι ἔφ’ ὅσον μέχρι σήμερον ἡκολουθήθη Πολι- τική συμφιλίωσεως πρός τό ΕΑΜ καθ’ ὑπόδειξιν Ἀγγλίας δέν ἐπιτρέπεται εἰς ἡ- μᾶς νά ὀθήσωμεν τήν Χώραν εἰς ἕνα ἐμφύλιον πόλεμον δι’ ἔν ζήτημα καθαρῶς προ- σωπικοῦ ἄν καί συμφωνοῦμεν ὅτι ἡ ἀπαίτησις τοῦ ΕΑΜ ἀποτελεῖ καθαράν πρόφασιν.- Μᾶς ἠρώτησεν τότε ἐάν νομίζομεν ὅτι διά τῆς ὑποχωρήσεως καί σ’ αὖ- τό τό σημεῖον θά ἀπεφεύγετο ὁ ἐμφύλιος Πόλεμος; τοῦ ἀπαντήσαμεν ὅτι πρό τοῦ τεραστίου κινδύνου, ὁφείλομεν νά τό δοκιμάσωμεν, ἐφ’ ὅσον ἄλλωστε ἡ ἀσκηθεῖσα μέχρι σήμερον πολιτική ἐτείνε σ’ αὐτό, καί ἡ ρήξις ἐπέρχεται καθ’ ἡν στιγμήν φθάνομεν εἰς τήν συνεννόησιν.- Τοῦ προσέθεσα, ὅτι διδετέκτην ἐντύπωσιν ὅτι ἡ πολιτική τῆς Ἀγγλίας γίνεται μόνο νον ἐν τῷ προσώπῳ τοῦ κ. Παπανδρέου καίτοι αἱ εἴδοναι μου ἀπέναντι τοῦ Ἐθνος εἶναι πολύ μεγαλύτεραι ἀπό τάς τοῦ κ. Π., καί ὅτι ἡ παραμονή μας ἐν τῇ Κυβερνή- σει δέν ἐξυπηρετεῖ οὐδένα ἀπολύτως σκοπόν ἐφ’ ὅσον τό πρόσωπον τοῦ Πρωθυπουργοῦ εἶναι ἰερόν καί ἀπαραβίαστον καί κατά συνέπειαν ὁφείλομεν νά ὑποχωροῦμεν εἰς πᾶσαν μέ αὐτόν διαφωνίαν μου.- Τελευτῶν τοῦ εἶπα ὅτι αὐταί εἶναι αἱ σκέψεις μας, ἀλλ’ ὅτι τελικὴ ἀπάντησις θά τοῦ ἐδίδετο τήν ἐπομένην ἀφοῦ συνεννοηθάμεν καί μέ τόν κ. Μυλωνᾶν ὅστις θά ἐφθανε τήν ἰδίαν ἐσπέραν.- Ὁ κ. Ρέντης ἔξεδεσε τήν ἀποψιν ὅτι μία Κυβέρνησις Ἐθνικῆς Ἐνώσεως εἶναι ἀπ- ρόσωπος καί συνεπῶς καί ἡ μεταβολή καί εἰς τό πρόσωπον τοῦ Προέδρου δέν θά ἐπρ- πρεπε νά θεωρηθῇ ὡς θίγουσα τήν ὑπόστασιν τῆς τοιαύτης Κυβερνήσεως καί εἶπε δ- τι,Πάντας μία ὑπερβολική ἐξαρτίς τοῦ Προέδρου κ. Παπανδρέου τείνει νά προσδώ- ση εἰς τήν Κυβέρνησιν χαρακτῆρα προσωπικόν ἄν μή καί κάτι περισσότερον νά με- ταβάλη δηλαδή τόν κ. Παπανδρέου εἰς ἕνα εἶδος “ Καγγελαρίου Αὐτοκρατορίας”… Μεῖς,προσέθεσαν ὅ κ. Ρέντης, δέν θά εἰχομεν ἀντίρρησιν εἰς τήν ὑπαρξιν προσωπικῆς Κυβερνήσεως κ. Παπανδρέου. Ἀλλά προσωπικῶς δι’ ὅ,τι μέ ἀφορά ἔχω ἐντολήν τῶν ἐν Ἑλλάδι Φιλελευθέρων νά μήν μετάσχω προσωπικῆς Κυβερνήσεως, Ἐν τέλει ἐπεφυλάχθη νά συζητήση μετά τῶν ἄλλων συναδέλφων τό θέμα καί νά ἀπαντήση. top
  • handwritten_note 8/8/1944 top-right
  • handwritten_note Κ. Ρέντης bottom-right
  • handwritten_note Σημείωμα του Σ. Βενιζέλου σχετικά με τη συζήτηση που είχε με τον Άγγλο επιτετραμμένο Warner και τον Κ. Ρέντη για το ζήτημα της παραίτησης του Γ. Παπανδρέου από τη θέση του πρωθυπουργού. top
  • handwritten_note 8/8/1944 top-right
  • stamp ΜΠΗ / Βενάκη bottom-right

Uncertain readings

  • 826/6/251 The date format is unclear, possibly a reference number.
  • Νο25 Uncertain if this is a number or a label.
  • Παπανδρέου Handwritten name, possibly slightly ambiguous.
  • Μυλωνᾶν Handwritten name, possibly slightly ambiguous.
  • Καγγελαρίου Αὐτοκρατορίας Handwritten phrase, possibly slightly ambiguous.

Demotic Greek

Not yet available.

Turkish

… S. (?) Venizelos ve K. Rentis ile görüşme (?) 826/6/251 No25 Bay Warner, Bay Eden adına İngiliz Hükümeti'nin Bay Papandreu'nun istifasını kabul etmediğini bize bildirmek ve Ulusal Cephe'yi bölmememizi rica etmek üzere, 8 Ağustos'ta öğleden sonra saat 5'te, Bay Rentis'in de hazır bulunduğu sırada otelimde beni ziyaret etti.- Belirlenmiş olan Politika bakımından bizi Bay Papandreu'dan hiçbir şeyin ayırmadığı cevabını verdik. Ancak bugüne kadar İngiltere'nin önerisi üzerine EAM'a karşı bir uzlaşma Politikası izlenmiş olduğundan, EAM'ın talebinin katıksız bir bahane olduğu konusunda hemfikir olsak da, tamamen kişisel bir mesele yüzünden Ülkeyi bir iç savaşa sürüklememiz bize caiz değildi.- Bunun üzerine bize, bu noktada da geri adım atılmasıyla iç Savaş'ın önlenip önlenemeyeceğini düşünüp düşünmediğimizi sordu. Kendisine, bu muazzam tehlike karşısında bunu denemek zorunda olduğumuzu söyledik. Zira bugüne kadar izlenen politika zaten buna yönelmişti ve kopuş, tam da anlaşmaya varmak üzere olduğumuz anda gelmekteydi.- Kendisine ayrıca, İngiltere'nin politikasının yalnızca Bay Papandreu'nun şahsında yürütüldüğü izleniminin verildiğini ekledim. Oysa benim Millete karşı sorumluluklarım Bay P.'ninkilerden çok daha büyüktü. Başbakanın şahsı kutsal ve dokunulmaz olduğuna ve dolayısıyla onunla yaşadığım her görüş ayrılığında geri adım atmak zorunda bulunduğumuza göre, Hükümette kalmamız kesinlikle hiçbir amaca hizmet etmiyordu.- Son olarak kendisine, düşüncelerimizin bunlar olduğunu, ancak kesin cevabın, aynı akşam gelecek olan Bay Mylonas ile de görüştükten sonra ertesi gün kendisine verileceğini söyledim.- Bay Rentis, bir Ulusal Birlik Hükümeti'nin kişilerden bağımsız olduğu görüşünü ortaya koydu. Bu nedenle Başkanın şahsında yapılacak bir değişiklik dahi böyle bir Hükümetin varlığını zedeleyen bir husus olarak görülmemeliydi. Şunu da söyledi: Her halükârda Başkan Bay Papandreu'nun aşırı derecede yüceltilmesi, Hükümete kişisel bir nitelik kazandırmaya, hatta daha fazlasına, yani Bay Papandreu'yu bir tür "İmparatorluk Şansölyesi"ne dönüştürmeye yönelmektedir… Bay Rentis şunu ekledi: Biz Bay Papandreu'nun kişisel bir Hükümetinin varlığına itiraz etmezdik. Ancak şahsen, beni ilgilendirdiği kadarıyla, Yunanistan'daki Liberallerden kişisel bir Hükümete katılmama yönünde talimat almış bulunuyorum. Sonunda, konuyu diğer meslektaşlarla görüşüp cevap vermek üzere kesin tavrını sonraya bıraktı.

English

Not yet available.