Telegram from A. Stergiadis to the Greek Delegation regarding the censorship of the Turkish press.
173.023.211 · 1919 Οκτώβριος 31 · Ελληνική · machine-generated, not reviewed
Scan
Original text (diplomatic transcription)
OCR: passed checks · evren/gemma-4-31b
Κρυπτογράφημα
'Ελλ. 'Αποστολὴν
Σμύρνη 31 'Οκτ.ὥρ.4, 1919.
'Εμπιστευτικόν. 'Από τινος καιροῦ παρατηροῦνται ἐνταῦθα ἐντονώτεραι τουρκικὰ
καὶ ἐνέργειαι ἐκ Κ/πόλεως πρὸς ἐξέγερσιν τούρκων κατὰ ἑλλ. κατοχῆς καὶ γε-
νικεύουν συμπαθείας ὑπέρ ἐπαναστατικοῦ κινήματος, Moussapha Kermāl passã. 'Ορι-
σμέναι τουρκικαὶ ἐφημερίδες Σμύρνης συντρέχουν προπαγάνδαν ταύτην. Λογοκρε-
σίᾳ προληπτική διασυμμαχική ἀσκουμένη ἐνταῦθα ἐντολὴ ὑπάτων 'Αρμοστῶν Κων/-
πόλεως ἀποτελουμένη ἐξ 1 'Αγγλου, γάλλου, ἰταλοϋκαὶ ἕλληνος, δείκνυει ἀπό
ἐσχάτων παρὰ διαμαρτυρίας ἡμέτέρας λογοκρισίας ἀνοχὴν ἰσοδύναμον πρὸς
σοβαράν παρούσης. Συνήθως πτωτοστατεῖ ὑπέρ ἐλευθέρας γλώσσης τουρκ.τύπου
ἰταλός λογοκριτὴς ὃν ἐσχάτως πάντοτε ἀκολουθεῖ γάλλος λογοκριτὴς . Τοιαύτη
καθ'ἡμῶν σύμπραξις γάλλου καὶ ἰταλοῦ ἀντιπροσώπων παρατηρεῖται καὶ εἰς
διασυμμαχικόν ὑγειονομικόν συμβούλιον. 'Επίσης παρατηρεῖται ἡ ἰδία στάσις
ἀντιπροσώπων δυνάμεων τούτων καὶ εἰς ἄλλας περιπτώσεις. Τὴν παρελθοῦσαν
ἑβδομάδα τουρκ. ἐφημερίς Σάρκ ἐδημοσίευσε ἐκτενῆ ἐνυπόγραφον ἄρθρον βιαιό-
τατον ἐν πνεύματι ἐπαναστατικῷ καὶ ὑβριστικῷ καθ'ἡμῶν ὅπου ἀποκαλοῦμεθα
ἡμεῖς καὶ ἐν γενεῖ οἱ πολεμοῦντες τὴν Τουρκίαν βλαβερὰ ξυφία ἀποβυζώντα
ἀπό τὸ αἷμα τῶν Τούρκων κατὰ τόν τελευτατον ἕνα καὶ ἡμισυ αἰῶνα. 'Οταν
ἐπετράπη δημοσίευσις ἄρθρου τούτου ἀπουσίαζε ἄγγλος λογοκριτὴς. Βιαιότα-
τον ἄρθρον τοῦτο παρήγαγε βαθεῖαν ἐντύπωσιν εἰς Τούρκους ὅσον τόσον λόγῳ
περιεχομένου ὅσον λόγῳ ἀνοχῆς διά συμμαχικήν λογοκρισίαν ἥτις ἐξηγήθη ὡς
προφανής συνπάθεια δύο Δυνάμεων πρὸς τουρκικήν ἐπανάστασιν καὶ ὡς δυσμενῆ
κατά 'ελλήνων. 'Ο ὑπογράψας ἄρθρον τοῦτο καὶ ὁ ὑπεύθυνος συντάκτης καὶ ὁ
ἰδιοκτήτης ἐφημερίδος, Τούρκοι ὅλοι, τοῦ τελευταίου καταγομένου ἐκ Βουλ-
γαρίας καὶ χρηματισάντος γραμματέως προξενείου Βουλγαρίας ἐνταῦθα, κατεξ-
διώχθησαν ἐνώπιον ἡμέτέρου στρατοδικείου ὑπέρ κατέδικασε αὐτούς, τόν μέν
Βούλγαρον καὶ τόν ἀρθρογράφον εἰς 1 ἔτους φυλακίσιν καὶ εἰς 2000 δρχ. πρό-
στιμον, κκαί δέ ὑπεύθυνον εἰς 6 μηνῶν φυλάκισιν καὶ 300 δρχ. πρόστιμον, κκαί
τὸν τελευταῖον τοῦτον ἐπειδὴ ἐθεώρησα κατ'ουσίαν ἀνεύθυνον καὶ εἶχον καλὰς
περί αὐτοῦ συστάσεις διέταξα νά ἀποφυλακισθῇ ἀμέσως ...; ἀναστολῆς ποινῆς.
Τούς δέ 2 ἄλλους ἀπέστειλα 'Αθήνας ἵνα ἀποτίσωσι ἐκεῖ ποινήν. Εἰς παραστά-
σεις γάλλου καὶ ἰταλοῦ ἐνταῦθα δελεγὲ ἀπήντησα ἀκόλουθα. 1) ὅτι ἑλλ. κατο-
χή φέρει τριπλῆν εὐθύνην, ἤτοι διὰ ἀσφάλειαν ἑλλ. στρατοῦ 70.000, οια δημο-
Stamps and notes
- archival 173/zm top left
- archival 2318 top left below archival number
- archival 'Αρ. 851. top left body
- archival 113/ top center red ink
- other 1 of 3 bottom right
Uncertain readings
- παρούσης Overwritten or corrected word, potentially intended to be 'παρουσίαν'
Demotic Greek
Not yet available.
Turkish
Şifreli telgraf
Yun[an] Heyeti'ne
İzmir (Smyrna) 31 Ek[im] s[aat] 4, 1919.
Gizli. Bir süredir burada daha yoğun Türk [faaliyetleri] ve Türkleri Yun[an] işgaline karşı ayaklandırmaya yönelik İstanbul (Konstantinopolis) kaynaklı faaliyetler gözlemlenmektedir; bunlar Moussapha Kermāl passã'nın ihtilal hareketine duyulan sempatiyi yaygınlaştırmaktadır. İzmir'in (Smyrna) bazı Türk gazeteleri bu propagandaya destek vermektedir. İstanbul (Konstantinopolis) Yüksek Komiserlerinin talimatıyla burada uygulanan ve 1'er İngiliz, Fransız, İtalyan ve Yunan üyeden oluşan müttefikler arası önleyici sansür, son zamanlarda bizim sansür [memurumuzun] itirazlarına rağmen ciddi bir mevcudiyete eşdeğer bir hoşgörü göstermektedir. Türk basınının serbest dili lehine genellikle İtalyan sansür memuru başı çekmekte, son zamanlarda Fransız sansür memuru da her seferinde onu izlemektedir. Fransız ve İtalyan temsilcilerinin aleyhimize bu tür bir işbirliği müttefikler arası sağlık kurulunda da görülmektedir. Bu Devletlerin temsilcilerinin aynı tutumu başka durumlarda da gözlemlenmektedir. Geçen hafta Türk gazetesi Şark, aleyhimize ihtilalci ve hakaretamiz bir ruhla yazılmış, son derece şiddetli, uzun, imzalı bir makale yayımlamıştır; bu makalede biz ve genel olarak Türkiye'ye karşı savaşanlar, son bir buçuk yüzyıl boyunca Türklerin kanını emen zararlı haşereler olarak nitelendirilmekteyiz. Bu makalenin yayımlanmasına izin verildiğinde İngiliz sansür memuru bulunmuyordu. Bu son derece şiddetli makale, gerek içeriği gerekse müttefik sansürünün gösterdiği hoşgörü nedeniyle Türkler üzerinde derin bir etki bırakmıştır; bu hoşgörü, iki Devletin Türk ihtilaline açık bir sempati duyduğu ve Yunanlılara karşı husumet beslediği şeklinde yorumlanmıştır. Bu makaleyi imzalayan, sorumlu yazı işleri müdürü ve gazetenin sahibi (hepsi Türk olup sonuncusu Bulgaristan kökenlidir ve buradaki Bulgaristan konsolosluğunda kâtiplik yapmıştır) divan-ı harbimiz önünde yargılanmışlardır; divan-ı harp onları mahkûm etmiş, Bulgar olanı ve makale yazarını 1 yıl hapis ve 2000 dr[ahmi] para cezasına, sorumlu müdürü ise 6 ay hapis ve 300 dr[ahmi] para cezasına çarptırmıştır. Bu sonuncusunu esasen sorumsuz saydığım ve hakkında iyi tavsiyeler aldığım için cezanın ertelenmesi ...; [suretiyle] derhal tahliye edilmesini emrettim. Diğer 2 kişiyi ise cezalarını orada çekmeleri için Atina'ya gönderdim. Buradaki Fransız ve İtalyan delegelerin girişimlerine şu şekilde cevap verdim. 1) Yun[an] işgalinin üçlü bir sorumluluk taşıdığını, yani 70.000 kişilik Yun[an] ordusunun güvenliği için, kamu
English
Not yet available.